در خصوص مشکل بیکاری جوانان به سراغ دکتر سعید کریمی (جامعه شناس) رفتیم ، و خواستیم تا درباره چگونگی این مشکل توضیح دهد.

دکتر کریمی گفت: یکی از دلایل اصلی بیکاری در ایران، نبود فرصت‌های شغلی مناسب و کافی است. با افزایش جمعیت جوان و ورود فارغ‌التحصیلان به بازار کار، ظرفیت اشتغال در سطح کافی فراهم نشده است. همچنین، توسعه صنایع سنتی و کوچک در کشور کمتر از حد نیاز است و بیشتر تمرکز بر صنایع بزرگ و مهم است که نیاز به تخصص و مهارت بالا دارند.

وی ادامه داد: عدم تطابق مهارت‌های افراد با نیازهای بازار کار نیز یک عامل مهم در بیکاری است. آموزش و آماده‌سازی کافی برای افراد در زمینه‌هایی که بازار کار نیازمند آن‌هاست، انجام نمی‌شود. این امر باعث می‌شود که افراد بخشی از مهارت‌های لازم را نداشته باشند و برای ورود به بازار کار آماده نباشند.

تحمیل تحریم‌ها و تنش‌های اقتصادی و سیاسی نیز تأثیر قابل توجهی بر بیکاری در ایران دارد. تحریم‌ها و محدودیت‌های مالی و تجاری باعث کاهش فعالیت‌های اقتصادی و سرمایه‌گذاری خارجی می‌شوند و این منجر به کاهش فرصت‌های شغلی و ایجاد بیکاری می‌شود.

این جامعه شناس خاطر نشان کرد: سیاست‌های نامناسب بخش عمومی و خصوصی نیز نقش مهمی در بیکاری دارند. نظام آموزشی و سیستم استخدامی در بخش عمومی نیازمند اصلاحات جدی است. همچنین، برخی از شرکت‌ها در بخش خصوصی به دلیل مشکلات مالی و مدیریتی، به سرعت منحل می‌شوند که باعث افزایش بیکاری می‌شود.

بیکاری در جامعه ایران تأثیرات منفی زیادی را بر افراد و جامعه دارد. عدم دستیابی به شغل و درآمد مناسب باعث نارضایتی و ناامیدی افراد می‌شود. این موضوع می‌تواند به کاهش کیفیت زندگی، رشد اقتصادی، فزاینده شدن جرم و جنایت، روانشناختی و اجتماعی افراد و بروز ناهنجاری‌های اجتماعی منجر شود.

برای مقابله با معضل بیکاری در جامعه ایران، لازم است که توجه به ایجاد فرصت‌های شغلی مناسب و تناسب مهارتی، اصلاح سیاست‌های عمومی و خصوصی، توسعه صنایع کوچک و متوسط، ارتقاء سطح آموزش و تخصص و ایجاد امکانات و شرایط مناسب برای سرمایه‌گذاری داخلی و خارجی انجام شود

وی در خصوص قشر تحصیل کرده گفت: تحصیلات بالا می‌تواند در بیکاری جوانان نقش مهمی داشته باشد، اما باید توجه داشت که عوامل دیگری نیز در بیکاری تأثیر دارند. در زیر تأثیر تحصیلات بالا در بیکاری جوانان و دلایلی که باعث می‌شود افراد با تحصیلات بالا بیکار شوند را توضیح می‌دهم:

رقابت بالا: با افزایش تحصیلات جامعه و تعداد فارغ‌التحصیلان، رقابت برای کسب فرصت‌های شغلی نیز افزایش می‌یابد. تحصیلات بالا می‌تواند به فرد کمک کند تا مهارت‌ها و دانش لازم را برای رقابت در بازار کار داشته باشد، اما همزمان این بالا بردن سطح رقابت را نیز باعث می‌شود که برخی از فارغ‌التحصیلان با تحصیلات بالا به دلیل افزایش رقابت، بیکار شوند.

عدم تطابق مهارتی: گاهی اوقات فرد با تحصیلات بالا نمی‌تواند مهارت‌ها و دانش خود را با نیازهای بازار کار تطبیق دهد. این می‌تواند به دلیل عدم انعطاف‌پذیری در برنامه‌های آموزشی، تأخیر در تطویر مهارت‌های عملی، یا عدم ارتباط مستقیم بین مطالب تحصیلی و نیازهای شغلی باشد. در نتیجه، افراد با تحصیلات بالا ممکن است در پیدا کردن شغل مناسب با مهارت‌های خود دچار مشکل شوند.

ناهماهنگی بازار کار: بازار کار ممکن است ناهماهنگی با تحصیلات فرد را نشان دهد. به عبارت دیگر، تعداد فارغ‌التحصیلان در یک رشته ممکن است بیشتر از نیازهای بازار کار باشد

دکتر کریمی در خصوص راه ‌حل‌های ممکن برای معضل بیکاری در جامعه ایران تشریح کرد که موارد زیادی دراین زمینه دخیل هستند که به برخی از انها اشاره میکنیم.

توسعه صنایع کوچک و متوسط: حمایت از تشکل‌های صنفی و کسب و کارهای کوچک و متوسط می‌تواند فرصت‌های شغلی را ایجاد کرده و بیکاران را به عنوان کارآفرینان و کارفرمایان خودشان فعالیت دهد.

تطبیق مهارت‌ها با نیازهای بازار کار: توسعه و ارتقاء آموزش و آموزش‌های حرفه‌ای بر اساس نیازهای واقعی بازار کار و صنایع مختلف، می‌تواند تطابق مهارت‌های افراد را با فرصت‌های شغلی افزایش دهد و این افراد را برای ورود به بازار کار آماده کند.

ایجاد فرصت‌های شغلی: ایجاد فرصت‌های شغلی مناسب و زیاد در بخش‌های مختلف اقتصادی، از جمله صنایع مرتبط با فناوری اطلاعات، گردشگری، کشاورزی، صنعت و خدمات، می‌تواند بیکاری را کاهش دهد. برای این منظور، نیاز است که سیاست‌های حمایتی و تشویقی برای سرمایه‌گذاری و رشد بخش خصوصی و توسعه کسب و کارها ایجاد شود.

اصلاح سیاست‌های عمومی: اصلاح و بهبود سیاست‌های عمومی مانند سیاست‌های مالی، مالیاتی، قانونی و نظام استخدامی، می‌تواند محیط مناسبی برای ایجاد و توسعه کسب و کارها و ایجاد فرصت‌های شغلی فراهم کند.

توسعه بخش‌های جدید اقتصادی: توسعه بخش‌های نوظهور مانند فناوری اطلاعات و ارتباطات، انرژی پاک، صنعت دفاعی، صنایع خلاق و نوآورانه و صنعت گردشگری، می‌تواند فرصت‌های شغلی جدید ایجاد کرده و اشتغال‌زایی را تقویت کند.

تشویق سرمایه‌گذاری داخلی و خارجی: ایجاد شرایط مناسب برای سرمایه‌گذاری در اقتصاد کشور و جذب سرمایه‌گذاران داخلی و خارجی، می‌تواند فرصت‌های شغلی را گسترش داده و بیکاری را کاهش دهد.

پیشرفت در زمینه تحقیق و توسعه: افزایش سرمایه‌گذاری در زمینه تحقیق و توسعه، توانمندی‌های نوآورانه را تقویت کرده و به ایجاد فرصت‌های شغلی در صنایع پیشرفته و فناورانه کمک می‌کند.

این راه‌حل‌ها همگی در کنار هم و با همکاری بین بخش عمومی، خصوصی و آموزشی می‌توانند به کاهش معضل بیکاری در جامعه ایران کمک کنند. البته، اجرای این راه‌حل‌ها نیازمند پشتوانه سیاسی، مالی و اجتماعی قوی است و نیاز به طولانی‌مدت برنامه‌ریزی و پیگیری دارد.

سوفیا عادلخانی / روزنامه نگار