بسیاری از کودکان در جنگ ایران و عراق کشته، مجروح یا اسیر شدند و حقوق اساسی آن‌ها مانند حق حیات، آموزش و رشد مورد نقض قرار گرفت.

زیرساخت‌های آموزشی تخریب شد و کودکان از حق تحصیل محروم شدند. این امر پیامدهای بلندمدتی برای رشد فردی و اجتماعی آنان داشت.

اثرات روانی و اجتماعی جنگ بر کودکان شامل اضطراب، افسردگی، ترس مزمن و اختلالات رفتاری است.در جنگ ایران و عراق، حضور داوطلبانه نوجوانان در جبهه‌ها گزارش شده است و برخی منابع از اعزام هزاران کودک و نوجوان به میدان نبرد سخن گفته‌اند.

استفاده از کودکان زیر ۱۵ سال در مخاصمات مسلحانه طبق کنوانسیون‌های بین‌المللی ممنوع است و این اقدام به عنوان جنایت جنگی شناخته می‌شود.

با وجود ممنوعیت‌های بین‌المللی، در برخی موارد کودکان با حداقل آموزش نظامی به جبهه‌ها اعزام شدند و بسیاری از آنان جان خود را از دست دادند.

سازمان‌های بین‌المللی مانند یونیسف و نهادهای حقوق بشری تلاش‌هایی برای حمایت از کودکان جنگ‌زده و بازسازی نظام آموزشی در مناطق جنگ‌زده انجام داده‌اند.

راهکارهایی مانند ایجاد مدارس موقت، استفاده از فناوری‌های نوین و تقویت همکاری‌های بین‌المللی برای حمایت از آموزش کودکان پیشنهاد شده است.

کودکان در دوره جنگ از آسیب‌پذیرترین گروه‌ها هستند و حفظ حقوق آن‌ها، به ویژه حق آموزش و امنیت، برای بازسازی جوامع پس از جنگ اهمیت اساسی دارد.

سوفیا عادلخانی